TP - Sự nhiều dạng, chân thật trong các cụ thể xây dựng với đậm phong cách Tây Âu kết hợp hài hòa và hợp lý với cảnh quan ngoạn mục vùng cao nguyên đã hình thành một “bảo tàng phong cách thiết kế Pháp” khác biệt ở Đà Lạt. Đáng tiếc, quỹ biệt thự nghỉ dưỡng cao cấp quý giá bán này teo tóp dần, nhiều công trình xây dựng hoang phế theo thời gian.

Từng là “bảo tàng phong cách thiết kế Pháp” quánh sắc

Trước năm 1975, Đà Lạt gồm không dưới 1.500 biệt thự phong cách kiến trúc châu Âu (chủ yếu là nước Pháp), được quy hướng và xây dựng bởi hồ hết những kiến trúc sư (KTS) tài giỏi như E.Hébrard, Pineau, Lagisquet…, trong số ấy KTS Paul Veysseyre xây cất dinh III cho vua Bảo Đại, biệt thự cao cấp nghỉ hè mang lại toàn quyền Jean Decoux (nay là dinh II) cùng với rất nhiều công trình tôn giáo với 54 biệt thự.

Theo ts kiến trúc Emmanuel Cerise, đại diện Vùng Ile-de-France trên Hà Nội, vết ấn kiến trúc Pháp rất đa dạng mẫu mã ở TP Đà Lạt. Tín đồ Pháp sớm dìm ra không khí cảnh quan, thiên nhiên, khí hậu của Đà Lạt tương tự quê nhà mình phải đã desgin nhiều công trình xây dựng kiến trúc nhằm tái hiện nay một thành phố kiểu Pháp tại đây.

Mỗi công trình xây dựng là mẫu hình vượt trội của phong cách xây dựng Pháp thời điểm cuối thế kỷ 19, thời điểm đầu thế kỷ 20; số đông không căn nào bị trùng gắn về bề ngoài bên ko kể và cách sắp xếp nội thất bên trong. Những biệt thự phần đa hòa hợp với cảnh quan thiên nhiên, chế tạo sự cùng hưởng giữa vẻ đẹp thiên nhiên (núi đồi, rừng thông, hoa cỏ) cùng vẻ đẹp kiến trúc. Vị tính đa dạng và phong phú trong mẫu mã và dấu ấn thi công các vùng miền châu Âu đề nghị Đà Lạt được nhìn nhận như một bảo tàng phong cách thiết kế Pháp cố kỉnh kỷ trăng tròn tại Việt Nam.

Các nhà biệt thự đều thập thò trong rừng thông, gồm khuôn viên thoáng rộng thắm sắc đẹp hoa cùng tầm nhìn thoáng rộng ra cảnh quan xung quanh, như KTS tài danh Ngô Viết Thụ từng dấn xét: “Ở Đà Lạt, công ty không thấy trọn, núi không thấy trọn, cảnh luôn ảo huyền…”.

Teo tóp dần

Theo giới nghiên cứu, sau năm 1975, ngay gần 1.000 người, đa phần là công nhân viên cấp dưới nhà nước, được chuyển vào ở trong những căn biệt thự cổ; sẽ là chưa kể những người vô gia cư “nhảy dù” vào ở, lịch sự tay. Mỗi biệt thự cao cấp thường gồm từ 7-30 hộ thuộc cư ngụ. Những hộ mặc tình sửa chữa, cơi nới; tùy một thể xây thêm công trình xây dựng phụ hoặc xây tiệm để kinh doanh trong khuôn viên khiến nhiều biệt thự nghỉ dưỡng cao cấp xuống cấp cho nghiêm trọng, có nguy cơ tiềm ẩn mất an toàn.

Các quần thể biệt thự hạng sang trên đường Hoàng Diệu, quang Trung, Hùng Vương, hồ nước Mê Linh, hồ nước Vạn Kiếp… trước đó vốn là phần đông khu quý phái bậc nhất, ni trở nên nhếch nhác do có hàng ngàn hộ ngăn phòng, cơi nới nhằm sinh sống. Rõ nhất là những biệt thự tiên phong hàng đầu và số 2 con đường Đống Đa (khu vực cửa ngõ vào TP Đà Lạt) đã xuống cấp trầm trọng trầm trọng trông thật thảm hại. Cột, kèo, tường mộc tầng lầu phần đông bị mục nát, kết cấu đỡ mái không thể đảm bảo.

Bạn đang xem: Biệt thự pháp cổ đà lạt

*

Biệt thự số 5 è cổ Hưng Đạo xuống cấp trầm trọng. Ảnh: Kim Anh

Là di tích bản vẽ xây dựng cấp tổ quốc nhưng nhiều năm vừa qua trường cao đẳng Sư phạm Đà Lạt cũng trở thành nhiều hộ dân chiếm dụng và từ ý thanh lịch nhượng, cài bán những căn hộ trong khu tập thể. Từ thời điểm cách đây vài cây số, căn biệt thự nghỉ dưỡng cao cấp cổ sống số 2 đường Hàn Thuyên có diện tích sử dụng 370m2, tọa lạc trong khuôn viên rộng rộng 2.800m2, từng được reviews có cực hiếm về loài kiến trúc cần phải bảo tồn.

Thế nhưng bây chừ đã bị không ít người chiếm đất, chứa nhà, chỉ từ một lối nhỏ dẫn lên biệt thự. Bên trong biệt thự trông khôn xiết nhếch nhác do những hộ đã “cải tạo” các căn phòng, bao chiếm hiên chạy để xây thêm những công trình phụ như bên bếp, nhà vệ sinh, chống tắm.

Biệt thự số 7 con đường Lê Thánh Tôn cũng trong chứng trạng tương tự. Ban đầu, cơ quan tác dụng cho 5 hộ mái ấm gia đình thuê để đáp ứng nhu mong về địa điểm ở. Đến năm 1993, công ty nước gồm chủ trương dừng thuê mướn và yêu cầu các hộ dân tại đây trả nhà, di dời. Mặc dù nhiên, những hộ ko dời đi ngoài ra phát sinh thêm 4 hộ nữa.

Chưa hết, gồm 9 hộ vẫn bao chiếm toàn bộ khuôn viên biệt thự và xây trái phép 9 căn nhà. Giờ đồng hồ đây, chỉ từ một lối đi nhỏ để đi vào biệt thự; phía bên trong đã bị biến đổi gần như cục bộ về kết cấu, hiên chạy trở đề xuất tối om, bậc thang gỗ ọp ẹp, tường tróc lở, đà mộc bị mục những chỗ, mái ngói bị thay bằng tôn. Ông T.Đ.Đ luôn luôn miệng nói tôi bước cẩn thận kẻo vấp ngã và trung ương sự rằng rất băn khoăn lo lắng sợ trần nhà bất ngờ sụp xuống.


Hãi hùng nhất là vụ hỏa hoạn xảy ra trong khuôn viên nhà biệt thự số 13 trần Hưng Đạo khiến 5 người bị bị tiêu diệt cháy. Biệt thự nghỉ dưỡng hạng sang này đã xuống cấp trầm trọng trầm trọng tuy nhiên vẫn có hàng trăm hộ sinh sống bên trong hoặc chỉ chiếm đất quanh biệt thự nghỉ dưỡng để dựng lên hàng loạt căn nhà cung cấp 4.

Vào mon 3/2018, do mâu thuẫn cá nhân, một người đàn ông đã sở hữu can vật liệu bằng nhựa đựng xăng và bình khò gas các loại mini bước vào nhà ông T. Gây ra vụ nổ khiến cho 4 fan trong mái ấm gia đình ông này và cả thủ phạm đầy đủ chết cháy. Căn nhà của ông T. Xây dựng tạm bợ, dựa sườn lưng vào ta luy của biệt thự, chỉ gồm duy tuyệt nhất 1 cửa ra vào mà thủ phạm đang án ngữ nên cục bộ số người trong nhà cấp thiết chạy ra ngoài.

*

Một giữa những khu biệt thự cá biệt được tôn tạo nguyên trạng nghỉ ngơi Đà Lạt. Ảnh: Kim Anh

Nhiều biệt thự cao cấp cổ hoang tàn, biến chuyển dạng

Vào tháng 3 năm ngoái, tại công trình sửa chữa, trùng tu dãy nhà cổ trên phố Hùng Vương, TP Đà Lạt của trường Đại học phong cách thiết kế TPHCM đã xảy ra sự cố khiến 2 công nhân tử vong. Nguyên nhân, sàn đơn vị tầng bên trên bị sập đè chết tín đồ đang làm việc ở tầng dưới. Được biết, nơi xảy ra sự cụ trước đó là một tu viện cổ đã bị bỏ hoang những năm.

Xem thêm: Người Già Nhất Việt Nam - Người Cao Tuổi Nhất Việt Nam


Năm 2011, chỉ từ 178 biệt thự thuộc về nhà nước; cho cuộc điều tra năm 2017, rơi rụng thêm 16 nhà biệt thự nữa, chủ yếu là vì bị hư hư trầm trọng, tất yêu cứu vãn…


Đáng lưu lại ý, nhiều biệt thự hạng sang đã được giao cho những doanh nghiệp sử dụng kinh doanh từ lâu nhưng mà vẫn bị vứt hoang, xuống cấp từng ngày gây ức chế dư luận, chẳng hạn các biệt thự số 1 và 2 (đường Đống Đa), dãy biệt thự hạng sang số 1, 3, 5, 7 (đường Cô Giang)…

Dạo một vòng quanh những tuyến phố nội thành TP Đà Lạt như Hùng Vương, Hoàng Diệu, Hàn Thuyên, cha Tháng Tư…, không nặng nề để phát hiện những biệt thự đẳng cấp kiểu Pháp bị bỏ phí hàng chục năm khiến cho sàn mộc xập xệ, cửa sổ và mái ngói rơi đổ vỡ khi mưa to gió lớn.

Trò chuyện với chúng tôi, một bạn dân sinh sống cạnh bên hoang ko khỏi trọng điểm tư: “Biệt thự cổ đẳng cấp mà nhằm hoang tàn, thành vị trí phóng uế của người qua đường và tụ điểm của các đối tượng người dùng nghiện hút, mại dâm, thiệt xót xa!”. Các quanh vùng ven thành phố như đèo Prenn, Vạn Thành, Xuân Thọ… cũng có nhiều biệt thự bị bỏ hoang. Một số ngôi, căn bị đồn thổi là công ty ma khiến nhiều tín đồ dân địa phương cùng khách du ngoạn tìm mang lại tham quan, chụp ảnh; xì xụp quỳ lạy, khấn vái.

Là người tâm huyết với câu hỏi gìn giữ nét đẹp truyền thống của TP Đà Lạt, PGS-TS Nguyễn Mộng Sinh mang lại rằng: những biệt thự cổ sinh sống Đà Lạt được coi như như tủ chứa đồ kiến trúc tiêu biểu của các vùng miền nước Pháp; không chỉ nhiều mẫu mã về thể loại mà còn nhiều mẫu mã về phong cách, thẩm mỹ và làm đẹp mà không city nào của nước ta có được, do đó để xẩy ra tình trạng hoang truất phế như hiện giờ là cực kỳ lãng phí.


Bảo tồn, cải tạo thế nào?

Theo ông Lê quang quẻ Trung, người đứng đầu Sở xây đắp Lâm Đồng, mặc dù số biệt thự nghỉ dưỡng hạng sang bị lỗi hao không ít so với trước đây; tuy nhiên, quỹ nhà biệt thự cổ sinh hoạt Đà Lạt vẫn tồn tại khá lớn; giả dụ quản lý, khai thác công dụng sẽ đem đến nguồn thu đáng kể cho chi tiêu địa phương. Thời gian tới phải thực thi đúng mức công tác duy tu, bảo trì, bảo dưỡng các biệt thự. ủy ban nhân dân TP Đà Lạt đến hay sẽ bức tốc tổ chức kiểm tra, rà soát lại toàn bộ các công trình đã giao mang lại doanh nghiệp.

Nếu phạt hiện những tổ chức, cá nhân không sử dụng hoặc để tình trạng xuống cấp diễn ra đối với những công trình đang tiếp quản thì địa phương sẽ thu hồi. Hiện nay, TP Đà Lạt đang chạm chán khó trong việc sắp xếp chung cư cho các trường hợp sẽ có quyết định bồi thường xuyên để di dời khỏi biệt thự. Thời hạn tới, tp sẽ phát triển quỹ nhà chung cư tái định cư, căn hộ cao cấp nhà sinh sống xã hội giao hàng công tác giải tỏa, bồi thường gpmb tại các biệt thự nhằm sớm bàn giao cho bên đầu tư.

KTS Khương Văn Mười, nguyên Phó quản trị Hội phong cách xây dựng sư Việt Nam, nguyên quản trị Hội phong cách xây dựng sư TPHCM, phân tách sẻ: biệt thự hạng sang đẹp nhờ cảnh sắc xung quanh, do đó quá trình bảo tồn biệt thự hạng sang cổ, không chỉ giữ nguyên hiện trạng công trình xây dựng kiến trúc nhưng phải đảm bảo cho được không gian của cả quần thể biệt thự. Hãy trả lại cho Đà Lạt hầu hết mảng xanh đang mất.